Nhiếp ảnh VN & Ngộ nhận (2): Cắm nhầm... 'râu'!

Subhuti
28/07/2010 8:52
Nhắc đến hai cuộc thi ảnh báo chí thế giới để phê phán giới... nhiếp ảnh nghệ thuật, hóa ra chính tác giả tự phê phán giới nhà báo và nhiếp ảnh thời sự báo chí.

Tác giả Trường Thành viết: “có hai giải thưởng quốc tế danh giá hàng năm về nhiếp ảnh, được giới nhiếp ảnh chuyên nghiệp đánh giá cao là giải ảnh của tổ chức World Press Photo (Hà Lan) và giải ảnh báo chí Pulitzer (Mỹ) lại ít khi được Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh VN nhắc đến như một mục tiêu để nhiếp ảnh VN phấn đấu hướng đến”.
Phải nói ngay đây là một luận điểm vu vơ nhất trong bài báo của anh.
Hai cuộc thi ảnh báo chí thế giới - World Press Photo (Hà Lan), và Pulitzer (Mỹ) thuộc về phạm trù của ảnh báo chí, vốn không thuộc Hội NSNA Việt Nam phụ trách.
Điều quan trọng hơn là tác phẩm ảnh muốn tham dự cuộc thi ảnh World Press Photo chỉ hợp lệ khi đã được đăng trên trang báo của nước sở tại trước khi gửi dự thi. Thí dụ: Bức ảnh đoạt giải World Press năm 2007 của phóng viên Spencer Platt (hãng Getty Images) đã đăng trước đó
trên tạp chí
Paris Match
số ra tháng 8/2006.
Điều lệ tham dự giải thưởng Pulitzer (Mỹ) khoanh vùng người dự thi phải là phóng viên của một tờ báo hoặc hãng thông tấn quản lý thuộc nước Mỹ quản lý, và ảnh đoạt giải là đem vinh quang trước hết về cho toà soạn, sau đó
mới tới phóng viên của tờ báo.
Vậy các NSNA Việt Nam
không phải là phóng viên báo chí
nếu muốn dự thi cũng không thể!
Lê Xuân Thăng
(phó chủ tịch
Hội NSNA Việt Nam)
Theo tôi, chúng ta mặc nhiên thừa nhận khái niệm nhiếp ảnh Việt Nam bao hàm hai bộ phận quan trọng và chủ yếu là nhiếp ảnh nghệ thuật, và nhiếp ảnh thời sự báo chí.
Hiện nay, tiếp cận với trào lưu mới, có một bộ phận cho rằng không còn phân biệt ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật, vì trong ảnh thời sự báo chí đã và phải có tính nghệ thuật rồi, và ngược lại.
Không sai, nhưng ảnh báo chí vẫn là ảnh thông tin thời sự có đặc trưng, tính chất, phương thức sáng tạo, mục đích riêng và khác nhiều so với ảnh sáng tạo nghệ thuật.
Chúng ta có hai bộ phận nhân sự với tên gọi riêng, nhiệm vụ riêng, thậm chí cả quyền hạn riêng, để đảm nhiệm các chức năng đó: Hội Nhà báo Việt Nam, và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Việt Nam.
Hội NSNA Việt Nam đã làm khá tốt chức năng của mình. Hội viên là những NSNA cũng đã tích cực sáng tạo và thành quả là hằng trăm giải thưởng từ các cuộc thi nghệ thuật quốc tế mà họ mang về cho Tổ quốc. Những cuộc triển lãm ảnh trong nước cũng có tác động xã hội rất lớn, như cuộc triển lãm Họ đã sống như thế nào? của Nguyễn Á…
Vài năm nay, Bộ Văn hoá - Thể thao – Du lịch đã cấp bằng khen cho các tác giả có giải quốc tế - một sự ghi nhận bước đầu tuy còn ít ỏi nhưng chắc chắn đó không phải là sự ngộ nhận của những người lãnh đạo văn hóa, như tác giả Trường Thành đã quy kết.
Đó là một điều cần vinh danh, thế mà một số nhà báo đang phủ nhận trắng trợn công lao đó. Trong khi ở nhiệm vụ còn lại, những phóng viên ảnh, những nhà báo có tác nghiệp về ảnh và Hội Nhà báo Việt Nam phải có trách nhiệm làm tốt và tốt hơn. Ảnh báo chí mấy chục năm qua của chúng ta thế nảo? Tiến hay lùi? Thành tựu trong nước thì thường thấy nhắc đến nhiều, không sót một giải thưởng nào, nhưng mở hướng ra với thế giới thì chúng ta có được gì? Quá ít ỏi!
Hai cuộc thi lớn và danh giá như tác giả - nhà báo Trường Thành nhắc đến - thì chưa một phóng viên, một nhà báo ảnh nào trong nước vươn đến được. Đội ngũ phóng viên ảnh phải xem lại mình, chứ sao lại đổ lỗi này cho giới nhiếp ảnh nghệ thuật, cho Hội NSNA Việt Nam?
Tác giả dùng luận điểm này để phê phán giới nhiếp ảnh nghệ thuật, song hóa ra chính tác giả đang tự phê phán giới nhà báo và nhiếp ảnh thời sự báo chí.
Một số tác giả viết bài phê phán nhiếp ảnh Việt Nam, như anh Trường Thành, không biết về các cuộc thi nhiếp ảnh nghệ thuật là tất nhiên. Nhưng họ không biết luôn cả các cuộc thi ảnh báo chí thế giới thì mới lạ. Hình như họ chưa tham dự lần nào, tôi thì đã có nhiều lần thử chơi rồi đấy, cho nên tôi biết một điều là các cuộc thi này chỉ dành cho giới phóng viên ảnh chứ không dành cho giới nghệ sĩ nhiếp ảnh.
Ấy thế mà khôi hài thay, tác giả Trường Thành lại vẫn cứ trách bừa: “lại ít khi được Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam nhắc đến như một mục tiêu để nhiếp ảnh Việt Nam phấn đấu hướng đến”. Xin một lần nữa được hỏi: Ai ngộ nhận đây?

World Press Photo, hay Pulitzer, đều chỉ dành cho giới phóng viên ảnh chứ không phải giới nghệ sĩ nhiếp ảnh. Bức ảnh đoạt giải World Press năm 2007 của phóng viên Spencer Platt (hãng Getty Images) đã đăng trước đó trên tạp chí Paris Match số ra tháng 8/2006, chụp hình các "quý cô" Li-băng chun mũi, nhăn mặt khi lái xe ngang một đám cháy và đổ nát ở Beirut do Israel dội bom vào. 

Khi ta nhắm mắt phải, ta nhìn đời lệch về phía trái.
Khi ta nhắm mắt trái, ta nhìn đời lệch về phía phải.
Vì vậy, khi mở mắt nhìn đời, hãy nhìn bằng cả đôi mắt.


Cũng cần nói thêm: Ban chấp hành mới của Hội NSNA Việt Nam đang có ý định đổi tên hội thành Hội Nhiếp ảnh Việt Nam để đảm nhiệm luôn việc hướng dẫn hội viên sáng tác ảnh thời sự báo chí.
Phải thành thật mà nói rằng nhiếp ảnh Việt Nam vẫn cần phấn đấu hơn nữa, để đóng góp nhiều hơn, hoàn chỉnh mình hơn. Mong giới nhiếp ảnh, những người lãnh đạo Hội biết mình thiếu gì, cần gì trên con đường sáng tạo, biết tránh xa những lối mòn, khuôn sáo, tìm kiếm nhiều góc nhìn độc đáo, nhiều phong cách mới, nội dung mới, cách thức tổ chức mới, để làm thăng hoa nền nhiếp ảnh Việt Nam.
Phạm Bá Thịnh


Chia sẻ